Rolniku – masz jedno zdrowie, nie ryzykuj!

Od 2025 roku Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego realizuje ogólnopolską kampanię prewencyjną pod hasłem „Dobrostan Rolnika”. Jej głównym celem jest promowanie zdrowego stylu życia oraz profilaktyki chorób cywilizacyjnych wśród rolników i ich rodzin. Kampania zwraca uwagę na fakt, że zdrowie to nie tylko brak choroby, ale pełny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny – zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia.

Czy jest zatem dobrostan rolnika?

Dobrostan to równowaga trzech kluczowych obszarów:

Zdrowie fizyczne – prawidłowe funkcjonowanie organizmu, brak chorób i dbałość o kondycję.
Zdrowie psychiczne – umiejętność radzenia sobie z emocjami, stresem i codziennymi wyzwaniami.
Zdrowie społeczne – dobre relacje z rodziną, sąsiadami i lokalną społecznością.

Pamiętajmy - wszystkie te elementy wzajemnie się przenikają i mają bezpośredni wpływ na jakość życia oraz bezpieczeństwo pracy w gospodarstwie.

Najważniejsze działania w ramach kampanii

W ramach powyższej kampanii zachęcamy rolników przede wszystkim do:

- regularnych badań profilaktycznych, 

- udziału w programach zdrowotnych (np. w kierunku chorób serca czy nowotworów), 

- zdrowego odżywiania i odpowiedniego nawodnienia, 

- aktywności fizycznej i rozwijania pasji, 

- dobrej organizacji pracy i planowania odpoczynku, 

- stosowania środków ochrony pracy, 

- monitorowania własnego stanu zdrowia, 

- dbania o relacje społeczne. 

Czy wiesz z jakich badań profilaktycznych możesz skorzystać?

Narodowy Fundusz Zdrowia oferuje pacjentom szereg bezpłatnych programów profilaktycznych, które mają na celu wczesne wykrywanie chorób oraz ograniczenie ich skutków. W większości przypadków nie jest wymagane skierowanie – wystarczy zgłosić się 
do przychodni lub placówki realizującej program. Do najważniejszych programów należą:

1. Program „Moje Zdrowie” - to kompleksowy bilans zdrowia dla osób dorosłych 
(od 20. roku życia), obejmujący wywiad zdrowotny, badania oraz indywidualne zalecenia dotyczące stylu życia i dalszej diagnostyki.  

2.  Profilaktyka chorób układu krążenia (CHUK) - program dla osób w wieku 35–65 lat, pozwalający wykryć czynniki ryzyka chorób serca (np. nadciśnienie, wysoki cholesterol).  

3. Programy onkologiczne (badania przesiewowe)

- mammografia – dla kobiet (profilaktyka raka piersi), 

- cytologia lub test HPV – dla kobiet (profilaktyka raka szyjki macicy), 

- kolonoskopia – dla osób dorosłych (profilaktyka raka jelita grubego).

Badania te pozwalają wykryć choroby na wczesnym etapie, gdy leczenie jest najbardziej skuteczne.   

4. Profilaktyka chorób odtytoniowych (w tym POChP)
Pomoc dla osób palących w ograniczeniu lub rzuceniu nałogu oraz diagnostyka chorób płuc.  

Czy warto je wykonywać?

Oczywiście, że tak! Programy profilaktyczne pozwalają wykryć choroby zanim pojawią się objawy, a tym samym zwiększają szanse na skuteczne leczenie i ograniczenie powikłań. Profilaktyka to najprostszy sposób, by zadbać o zdrowie swoje i swojej rodziny.  

Nowa współpraca – zdrowy słuch rolników

KRUS nawiązał współpracę z Instytutem Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach – jednym 
z wiodących ośrodków w Europie zajmujących się diagnostyką i leczeniem zaburzeń słuchu.

Efektem współpracy jest również promocja nowoczesnej aplikacji H.EAR BOX mobile, która umożliwia wstępne badanie słuchu, monitorowanie jego kondycji oraz edukację w zakresie ochrony przed hałasem. 

To szczególnie ważne dla rolników, którzy na co dzień pracują w środowisku o wysokim natężeniu dźwięku (maszyny rolnicze, urządzenia mechaniczne). Aplikacja została zaprojektowana z myślą o użytkownikach w każdym wieku. Testy są dostępne w dwóch dedykowanych wersjach: dla dorosłych oraz dla dzieci. System umożliwia tworzenie 
i zarządzanie profilami użytkowników na jednym urządzeniu, z przypisaną historią wyników. Pozwala to na regularne monitorowanie zmian stanu słuchu w czasie i szybkie wychwycenie ewentualnych nieprawidłowości, które należy skonsultować z lekarzem. 

Aplikację można pobrać w GooglePlay oraz App Store 

A co z tymi środkami ochrony pracy?

Nie jest tajemnicą, że praca w rolnictwie wiąże się z wieloma zagrożeniami – od hałasu, 
przez promieniowanie UV, po kontakt z chemikaliami czy pyłami. Stosowanie odpowiedniej odzieży ochronnej - okularów, rękawic czy ochronników słuchu nie jest dodatkiem – to konieczność. Jakie mogą być więc konsekwencje niestosowania środków ochrony pracy?

Historia pana Jana

Pan Jan, rolnik z Wielkopolski, przez lata bagatelizował kwestie ochrony pracy. Podczas żniw pracował bez ochronników słuchu i nakrycia głowy. Uważał, że „nic się nie stanie”. Z czasem zaczął zauważać problemy: pogorszenie słuchu, częste bóle głowy, zmęczenie i rozdrażnienie, problemy z koncentracją. 

Diagnoza była jednoznaczna – trwałe uszkodzenie słuchu oraz skutki długotrwałej ekspozycji na hałas i słońce. Dziś pan Jan mówi wprost: „Gdybym wcześniej zadbał o ochronę, uniknąłbym wielu problemów”.

Słowem zakończenia

Dbanie o dobrostan to nie obowiązek – to inwestycja w długie, zdrowe życie i bezpieczną pracę. Regularne badania, zdrowe nawyki i stosowanie ochron pracy mogą znacząco ograniczyć ryzyko wypadków w gospodarstwie,  chorób zawodowych, schorzeń cywilizacyjnych. 

Kampania „Dobrostan Rolnika” to ważny krok w kierunku poprawy jakości życia na wsi. Dzięki współpracy z instytucjami zdrowotnymi, nowoczesnym rozwiązaniom (jak aplikacja H.ear BOX mobile) oraz edukacji, rolnicy mogą skuteczniej dbać o swoje zdrowie. 

Monika Danielska

Inspektor 

PT KRUS w Środzie Śląskiej